Dvorac Danijel

Konak je selo koje je, igrom slučaja, pripalo Zagrebačkoj nadbiskupiji za izgubljene posede na Vojnoj granici oko Zagreba i Karlovca, te su u njega, kao i u obližnju Boku, naseljeni kajkavski Hrvati. Za ovaj dvorac zaslužna je odluka Zagrebačke nadbiskupije da proda zemljište bogataškoj porodici Danijel, koja se iz Erdelja spustila u ravni Banat, tada intenzivno naseljavan i u neku ruku “Srednji Zapad” Evrope.

Grof Ladislav Danijel je 1898. godine odlučio da u selu Konak izgradi dvorac u blizini mosta na rečici Brzavi. Nakon formiranja Kraljevine Srba, Hrvata i Slovenaca, usledila je agrarna reforma, a grof Danijel je nakon toga rasprodao ostatak zemlje i otišao u novoformiranu Mađarsku.

Atraktivnu građevinu kupuje beogradski industrijalac Kosta Ilić i pretvara je u malu fabriku konfekcije, koju nasleđuje njegov sin Vlada, poslednji vlasnik pre nacionalizacije. Posle 1945. zgrada postaje sirotište, domaćinska zgrada, a od 1959. osnovna škola “Vuk Karadžić”, što je i danas.

Dvorac je primer neoklasicističke arhitekture u kome je simetrija glavni pristup. Poljski dvorac ima i elemente secesije – upečatljivi krovovi ukrašeni su prepoznatljivom Žolnai keramikom zelene i žute boje. Glavni ukras na fasadama su neoklasicistički portici: južni portik obeležava izlaz u park, dok severni predstavlja glavni ulaz. Portik na južnoj strani bogato je ukrašen sa šest korintskih stubova, dok portik na severnoj strani ima četiri korintska stuba koji nose timpanon i bočne kolske prilaze.

Raspored prozora je ritmičan i usklađen sa unutrašnjim rasporedom prostorija. Fasade su u oker i beloj boji, a oko zgrade se nalazi mali park sa stablima evropskih i egzotičnih vrsta, dominantno u francuskom stilu. Dvorac ostavlja utisak živosti, jednostavan je i skladan. Budući da je u njemu osnovna škola, održavanje je solidno, ali potrebno je mnogo više rada.