Kaštel Lazar
Dvorac Lazar, poznatiji kao Kaštel Ečka, nalazi se u Ečki, opština Zrenjanin. Pustaru Ečku na licitaciji komorskih dobara kupio je Luka Lazar (po nekim izvorima „Lazarjan“), Jermen iz Erdelja, 1781. godine. Na pustari je osnovao naselje i sagradio crkvu za podanike na imanju.
Dvorac Lazar, poznatiji kao Kaštel Ečka, nalazi se u Ečki, opština Zrenjanin. Pustaru Ečku na licitaciji komorskih dobara kupio je Luka Lazar (po nekim izvorima „Lazarjan“), Jermen iz Erdelja, 1781. godine. Na pustari je osnovao naselje i sagradio crkvu za podanike na imanju.
Dvorac je početkom 19. veka u engleskom stilu izgradio njegov sin Agošton Lazar, dok je 1870. imanje i dvorac otkupio grof Feliks Ornonkur (ili Arnonkur). Novi vlasnici dograđuju dvorac i značajno ga menjaju između 1898. i 1899. godine. Porodica menja prezime i dobija plemićke titule – De la Fontanj und Fon Arnonkur-Unfercagt.
Kaštel Lazar je prizemna, ali impresivna građevina složene osnove, sa naknadno dograđenim krilom u obliku latiničnog slova L. U centralnom delu produženog krila nalazi se kula sa piramidalnim krovom, dok je u produžetku prizemnog krila aneks sa tremom oslonjenim na dvostruke jonske stubove. Kompleks je okružen malim parkom, u kojem su se nalazile skulpture, fontane i parkovski mobilijar.
Vlasnik je bio poznati uzgajivač punokrvnih konja. Iako su unutrašnjost i spoljašnjost značajno izmenjeni, zgrada je jedinstvena, sa arhitektonskim rešenjima viđenim u Južnoj Italiji i na Siciliji. Nakon renovacije i dogradnje, grof je priredio bal za rođendan kćeri, na svečanom otvaranju 29. avgusta 1820. godine svirao je Franc List, a prisutne su bile najznačajnije ličnosti Austrijske Monarhije, uključujući grofa Esterhazija.
Kaštel je kroz istoriju bio mesto okupljanja ljubitelja lova, a boravili su tu austrougarski prestolonaslednik Franc Ferdinand i jugoslovenski kralj Aleksandar Karađorđević. Posle Drugog svetskog rata dvorac je konfiskovan, a vlasnici su se selili iz zemlje. Danas je potpuno renoviran i pretvoren u hotel, a u okolini se nalaze crkva, ribnjak i derutni vodotoranj. Kaštel je proglašen za spomenik kulture 2001. godine i predstavlja primer uspešnog renoviranja i funkcionalnog korišćenja kulturnog dobra.
Postoji i legenda zabeležena kod Milana Belegišanina: putujuća družina Jove Čizmića stigla je do zamka u Ečki i bila smeštena u vrtu. Tokom pripreme pozornice, tri spahijine kćerke primetile su prelepog mladića koji je radio za trojicu, dok se misterozna devojka iz trupe skrivala. Predstava je izazvala magiju pozorišta, ali kasnije su psi ubili mladića u parku, dok se devojka nikada nije udala i živela je u zamku Ečke do smrti. Po legendi, mladi parovi i danas dolaze u park, a hladovina drveća se smatra lekovitom.
