Dvorac Károji–Berhtold
Dvorac Dvorac Károji–Berhtold nalazi se u mestu Árpádhalom, u županiji Čongrad–Čanad. Zgrada je podignuta 1897–1898. godine kao deo nekadašnjeg poseda porodice Károji, u istorističkom, klasicističkom i eklektičnom stilu. Investitorka izgradnje bila je grofica Károlyi Ferdinanda, supruga Leopolda Berchtolda. Nekadašnja plemićka rezidencija danas funkcioniše kao kulturna ustanova i predstavlja jednu od najznačajnijih zaštićenih kulturno-istorijskih vrednosti Árpádhaloma.
"Dvorac Károlyi–Berchtold nalazi se u centru Árpádhaloma, u županiji Čongrad–Čanad, na području senteskog okruga. Prema predanju, naziv naselja vezuje se za period mađarskog osvajanja Panonije: smatra se da su se čete kneza Arpada utaborile među zemljanim humkama u okolini, na putu ka Puštašeru.
Od 18. veka Árpádhalom je bio deo velikog imanja porodice Károlyi sa sedištem u Magoču, a tek krajem 19. veka izdvojio se kao zasebna zemljišna celina. Status samostalne opštine stekao je 1956. godine.
Do podele magočkog imanja došlo je nakon smrti grofa Alajoša Károlyija 1889. godine. Privredna dobra u Árpádhalomu i Zoltanteru, sa oko šest hiljada jutara zemlje, nasledila je njegova ćerka Károlyi Ferdinanda. Ona se 1893. godine udala za Leopolda Berchtolda, kasnijeg ministra spoljnih poslova Austrougarske monarhije, čime su dvorac i imanje povezani i sa porodicom Berchtold.
Dvorac je izgrađen 1897–1898. godine, nekada usred šume površine dvadeset tri jutra. Investitorka je bila grofica Károji Ferdinanda, supruga Leopolda Berchtolda. Zgrada je prvobitno imala dvadeset dve sobe sa kupatilima i služila je kao centralna stambena zgrada imanja.
Na dvorišnoj strani nalazi se lučno oblikovana, stubovima nošena, natkrivena terasa. U pogledu stila prisutni su elementi istoricizma, klasicizma i eklektike, što zgradi daje suzdržan, ali skladan izgled.
Dvorac je oba svetska rata preživeo u relativno dobrom stanju, a 1947. godine je nacionalizovan. Nakon toga imao je više namena:
u njemu su se nalazile područna osnovna škola i đački dom,
jedno vreme služio je i kao nužni stambeni prostor,
kasnije su u zgradi bili smešteni dom kulture i biblioteka.
Škola je prestala sa radom krajem 20. veka, ali se objekat i danas koristi kao ustanova u oblasti kulture.
Tokom poslednjih godina dvorac je delimično obnovljen: renovirana je biblioteka i jedno bočno krilo, gde su uređeni plesna sala, zajednički i zanatski prostori, kao i pomoćne prostorije. Godine 2020. sprovedena je i delimična energetska sanacija.
Ipak, objekat zahteva dalja konzervatorska i sanaciona ulaganja, naročito je hitna obnova krovne konstrukcije. Dvorac je danas delimično otvoren za posetioce.
Dvorac i njegovo okruženje imaju značajnu ulogu u lokalnom identitetu Árpádhaloma. U parku je 1996. godine postavljen spomenik vođi Arpadu, u čast imenjaka naselja. Kao istaknuta istorijska ličnost posebno se ističe Károlyi Ferdinanda, koja je, pored unapređenja privrednog funkcionisanja imanja, podržavala i život lokalne zajednice: izgradila je usku železnicu, kapelu i obdanište."
